الشيخ علي المشكيني

44

تفسير روان (فارسى)

شدّت خوشحالى مىمردند به جهت بازداشتن خدا عذاب را از آنها . پس منادى ندا كند : اى جهنميان ، سر بلند كنيد [ و ببينيد ] . چون نگاه كنند و منازل خود را در بهشت ببينند ، به آنها گويند : اين منازل شما بود كه اگر خدا را اطاعت مىنموديد داخل آن مىشديد . حضرت فرمود : اگر آن جا كسى از شدّت غصه مىمرد ، جهنميان مىمردند ، پس بهشتيان ارث برند منازل جهنميان را . ( آيهء 86 ) ( وَ اغْفِرْ لِأَبِى إِنَّه‌ُو كَانَ مِنَ الضَّآلّينَ ) تفسير : و بيامرز پدر مرا ( مراد عموى اوست ) ؛ يعنى او را توفيق ايمان و هدايت بخش تا آمرزيده شود ؛ به درستى كه او از گمراهان است ؛ يعنى از طريق حق منحرف است . در مجمع البيان فرمايد : وصف او به گمراهى مشعر است بر آن كه عموى او از روى جهل كافر بود نه بر سبيل عناد و انكار . « 1 » تنبيه : اولًا : اين مطلب نزد مفسّران و محدّثان و مورخان محقّق شده كه پدر حضرت ابراهيم عليه السلام نامش « تارخ » و مؤمن بوده و « آذر » عموى او بوده است و اطلاق « اب » بر عمو در لسان عرب شايع است . ثانياً : « آذر » وعده نمود حضرت ابراهيم عليه السلام را به ايمان ، وعده داد پس از ايمان براى او استغفار نمايد ، فرمود : ساستغفر لك ربى [ مريم ، 47 ] و چون روشن شد كه دشمن خداست ، از او تبرّى نمود ؛ بنابراين آمرزش خواستن مشروط به ايمان او بود . ( آيهء 87 ) ( وَلَا تُخْزِنِى يَوْمَ يُبْعَثُونَ )

--> ( 1 ) . تفسير مجمع البيان ، ج 4 ، ص 194 .